Category: Health & Wellness

  • 5 નિયમો કે જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ તોડવા જોઈએ નહીં.

    ડાયાબિટીસ એ આજીવન અને જીવલેણ રોગ છે જે સમગ્ર દેશમાં લાખો અને લાખો લોકોને અસર કરે છે. આ 21મી સદીમાં, ડિજિટલ અને બેઠાડુ જીવનશૈલીના ભોગે આ રોગને માનવ જીવનનો એક ભાગ બનાવી દીધો છે. મોટાભાગના લોકો માને છે કે અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસનું એકમાત્ર મુખ્ય કારણ ખાંડ છે; જો તમે ખાંડને ના કહેશો, તો તમને આ સાયલન્ટ કિલરથી છૂટકારો મળશે. જો કે, તે માત્ર ખાંડ વિશે નથી. ઘણા લોકો કહે છે કે હું હજી ખાંડ નથી ખાતો; મારો ડાયાબિટીસ કંટ્રોલમાં નથી. પરંતુ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન જો તેને ડાયાબિટીસ છે. ઓછી ખાંડ સિવાય, ઘણા પરિબળો એવા છે, જે માનવ શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનના સ્તરને નિયંત્રિત કરે છે, ખાસ કરીને ડાયાબિટીસના દર્દીઓ.

    નિયમો કે જે બૂમો પાડતા નથી:
    1. ભોજન, ખાસ કરીને નાસ્તો ક્યારેય છોડશો નહીં:
    ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ભોજન છોડવું હંમેશા ખતરનાક હોય છે કારણ કે તે સુગર લેવલને ખલેલ પહોંચાડે છે અને વ્યક્તિને હાઈપોગ્લાયકેમિક (નીચું સુગર લેવલ) બનાવે છે, ખાસ કરીને જ્યારે તમે ઈન્સ્યુલિન લેતા હોવ. આનાથી થાક, ચક્કર, બેભાન અવસ્થા અથવા ક્યારેક બ્લેકઆઉટ થાય છે. તેથી ખાંડને શ્રેષ્ઠ સ્તરે રાખવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

    રાજાની જેમ નાસ્તો કરો. નાસ્તો એ પ્રથમ ભોજન છે જે મોટાભાગના લોકો એક દિવસમાં લે છે. તેને છોડવાથી આખા દિવસના બ્લડ સુગરમાં વધારો થાય છે કારણ કે તે ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર બનાવે છે. આનો અર્થ એ છે કે જ્યારે તમે આગલી વખતે ખોરાક ખાશો, ત્યારે તમારું શરીર ખાંડને નિયંત્રિત કરવા માટે વધુ ઇન્સ્યુલિન ઉત્પન્ન કરશે. તેથી, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ કોઈપણ ભોજન, ખાસ કરીને નાસ્તો છોડવો જોઈએ નહીં, કારણ કે તે રક્ત ખાંડના સ્તરને નિયંત્રિત કરે છે. તેને છોડ્યા વિના નિયમિત સમયાંતરે ભોજન લો.

    2. ખોરાકનો સમય અને પ્રકાર જાળવો:
    ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં બ્લડ સુગરના સ્તરને નિયંત્રિત કરવાની શ્રેષ્ઠ રીત એ છે કે તેઓ જે પ્રકારનો ખોરાક લે છે અને સમય જાળવે છે. જ્યારે રોજિંદા ભોજનનું પાલન કરવામાં આવે છે, ત્યારે બ્લડ સુગરનું સ્તર વધુ સારી રીતે નિયંત્રિત થાય છે. દરેક ડાયાબિટીસ દર્દી જાણે છે કે તેણે સાદી ચરબી કે કાર્બોહાઇડ્રેટ કે ખાંડ હોય તેવો ખોરાક ન ખાવો જોઈએ. જો કે, આપણામાંથી ઘણાને ખબર નથી કે મૂળભૂત બિસ્કીટમાં પણ આ જોખમી ઘટકો હોય છે.

    • દરરોજ એક જ સમયે ખોરાક લો; તે રક્ત ખાંડને સમાન સ્તર પર રાખવામાં મદદ કરશે.
    • 2 અથવા 3 ભોજનને બદલે, દિવસમાં છ ભોજન લો. ઘણા સંશોધનો સૂચવે છે કે રોજિંદા જીવનમાં ત્રણ ભોજનને બદલે છ-ભોજનની પદ્ધતિનો સમાવેશ કરવો ઉપયોગી છે. એકંદરે અકબંધ કેલરી સમાન રહે તેની ખાતરી કરવાની જરૂર છે. તે બ્લડ સુગરના નિયંત્રણમાં સુધારો કરવામાં મદદ કરે છે અને જેઓ મેદસ્વી છે અથવા પૂર્વ-ડાયાબિટીસ અને સંપૂર્ણ વિકસિત ડાયાબિટીસ ધરાવે છે તેમની ભૂખ ઓછી કરે છે.
    • પ્રોસેસ્ડ, તૈયાર કે મીઠો ખોરાક ન ખાવો.
    • દરેક ફૂડ પેકેટનું લેબલ તપાસો જો કે તે ડાયાબિટીસ માટે શ્રેષ્ઠ હોવાનો દાવો કરે છે. કેટલીકવાર સાદી કૂકીમાં એવા ઘટકો હોઈ શકે છે જે તમારા જીવનને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
    • ફળો અને લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજીનો સમાવેશ કરો.
    • કેટલીક સાઇટ્સ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે રેસિપી બતાવે છે પરંતુ આવો કોઈપણ ખોરાક ખાવાથી, તમારા ડૉક્ટરને તમારા આહાર વિશે જણાવો.

    3. દવાનો સમય બદલશો નહીં અથવા અવગણો નહીં:
    કીડીની ડાયાબિટીક દવાઓ એ બ્લડ સુગર મેનેજમેન્ટના મુખ્ય ઘટકોમાંનું એક છે. તેથી નિયત માત્રા અને સમય મુજબ દવા લેવી જરૂરી છે. ડાયાબિટીસની મોટાભાગની દવાઓ સમયસર છૂટી જાય છે, તેથી તેને સમયસર લેવી જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તે ભોજન પહેલાં સૂચવવામાં આવે તો તેનો અર્થ એ છે કે તે ઇન્સ્યુલિનના ઉત્પાદનમાં વધારો કરશે જેથી ઇન્જેસ્ટ કરેલી ખાંડને પચાવવામાં આવે. જો તમે સમય બદલો છો, તો તે ખાંડ ઘટાડશે નહીં અને ગૂંચવણો ઊભી કરશે નહીં. તમારા હેલ્થ પ્રોફેશનલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલ ડોઝ અને સમય લોહીમાં શર્કરાના સ્તરને શ્રેણીમાં રાખશે. તેથી સમયને જાણી જોઈને ક્યારેય બદલશો નહીં. દવા ન છોડવાનો પ્રયાસ કરો.
    • એક પિલબોક્સ બનાવો.
    • શેડ્યૂલ સેટ કરો જેથી તે આદત બની જાય અને તમે તેને વારંવાર ભૂલી ન શકો.
    • દવાઓ માટે રીમાઇન્ડર્સ સેટ કરો દવાને ખાવાના ટેબલ પર રાખો કારણ કે તે તમને જમ્યા પહેલા કે પછી યાદ કરાવશે.

    4. ક્યારેય ખુલ્લા પગે ન ચાલો:
    પગ એ માનવ શરીરનો સૌથી અજ્ઞાન અંગ છે. સામાન્ય રીતે પગની કાળજી કોઈ રાખતું નથી. ચાલતી વખતે આપણને ઘણીવાર પગમાં ઈજા થાય છે. પરંતુ ડાયાબિટીસના દર્દીઓને તેમના કિસ્સામાં અવગણના કરી શકાય નહીં કારણ કે તેઓ ચેપનું જોખમ વધારે છે. એક નાનો કટ અથવા ઘા રૂઝ આવવામાં સમય લે છે અને કેટલીકવાર અલ્સર બનાવે છે, જે આખરે ઉચ્ચ ખાંડના સ્તરને કારણે ગેંગરીનમાં પરિવર્તિત થાય છે અને છેલ્લે પગના અંગવિચ્છેદનમાં પરિણમે છે. તેથી તેમના માટે સલાહ આપવામાં આવે છે કે ઘરમાં પણ ખુલ્લા પગે ન ચાલવું. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ પગની શસ્ત્રક્રિયામાં વધુ પડતા હોય છે. તેથી ચોક્કસ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

    • ઘરની અંદર પણ હંમેશા ફૂટવેર પહેરો.
    • રક્ષણ વિના બીચ પર / ગરમ રેતીમાં બહાર ન નીકળો અને તમારા પગને ભીના ન રાખો.
    • પગને યોગ્ય રીતે સુકાવો અને મોઇશ્ચરાઇઝ કરો. વધુ પડતી શુષ્કતા પણ સમસ્યા તરફ દોરી શકે છે.
    • તમારા નખ કાપતી વખતે કાળજી લો.
    • દરરોજ તમારા પગ તપાસો; જો કટ, તિરાડ ત્વચા, ઘા અથવા અલ્સર હોય, તો તમને શંકા હોય તો તરત જ તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો

    5. નિયમિત કસરત કરો અને તણાવથી દૂર રહો:
    શારીરિક પ્રવૃત્તિ દરેક માટે ઉપયોગી છે. તે ખાંડને શ્રેષ્ઠ સ્તરે રાખે છે અને વજનને નિયંત્રિત કરે છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ દિનચર્યામાં કસરતનો સમાવેશ કરવો જોઈએ જે માત્ર ઈન્સ્યુલિનના સ્તરને જ નહીં પરંતુ વજનને પણ નિયંત્રિત કરે છે. ઉપરાંત, તે તમને વધુ ઊર્જા પ્રદાન કરે છે અને સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સનું નિયમન કરે છે.

    • 30-40 મિનિટ માટે દરરોજ વ્યાયામ કરો. અથવા અઠવાડિયામાં ત્રણ વખત પૂરતું છે.
    • વૉકિંગ, સ્વિમિંગ, ડાન્સિંગ પણ ઘણી મદદ કરે છે. નાના કે મોટા સ્તરે રમતો રમવાથી એકંદર આરોગ્ય સુધરે છે.
    • તણાવ વ્યવસ્થાપન માટે યોગ અને પ્રાણાયામ કરો. કારણ કે તણાવ પણ નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવે છે કારણ કે તે ગ્લુકોઝના સ્તરને સીધી અસર કરે છે.
    જો કે, અહીં ચોક્કસ નિયમોનું પાલન કરવાનું છે. રાત્રે કસરત ન કરો કારણ કે તે સૂતી વખતે ખાંડને ઓછી કરી શકે છે. ઉપરાંત, ખાલી પેટે કસરત કરવાનું ટાળો. જો તમે ઇન્સ્યુલિન પર છો, તો તે મુજબ સમય સુનિશ્ચિત કરો.

    તમે કોઈપણ કસરત શરૂ કરો તે પહેલાં, પ્રથમ તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો, કારણ કે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે અમુક પ્રવૃત્તિઓની ભલામણ કરવામાં આવતી નથી.

    લપેટવું,
    ડાયાબિટીસ જવાબદાર જીવન લાવે છે. તેથી ઉપર જણાવેલ તમામ નિયમોનું ધ્યાન રાખવાથી અને ડોકટરોની સલાહ આ રોગને નિયંત્રણમાં રાખવામાં ઘણી મદદ કરશે. તેથી, પાંચ મહત્વપૂર્ણ તથ્યોને ભૂલશો નહીં – તંદુરસ્ત અને નાનું વારંવાર ભોજન લેવું, દૈનિક કસરત, તણાવ વ્યવસ્થાપન, ભોજન અને દવાનો સમય નક્કી કરવો, પગની સંભાળ રાખવી અને સૌથી અગત્યનું, નાસ્તો છોડશો નહીં.

  • તમારા ચયાપચયમાં સુધારો કરવા માંગો છો? તમારે શું કરવાની જરૂર છે તે અહીં છે

    તમારા ચયાપચયમાં સુધારો કરવા માંગો છો? તમારે શું કરવાની જરૂર છે તે અહીં છે

    ચયાપચયને કેવી રીતે સુધારવું તે અંગે કૂદકો મારતા પહેલા, તમારે સમજવું જરૂરી છે કે ચયાપચય શું છે અને તે શરીર માટે કેવી રીતે જરૂરી છે. ચયાપચય એ આપણા શરીરમાં જીવન જાળવવા માટે આપણે જે ખાઈએ છીએ અને પીએ છીએ તેને ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરવાની આવશ્યક રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે. આપણું શરીર હોર્મોન્સ, શર્કરા, પેશી અને સેલ રિપેર, પ્રજનન અને કોષની વૃદ્ધિ માટે સંશ્લેષણ કરવા માટે આ ઊર્જા લે છે. આરામ દરમિયાન પણ આપણા શરીરને રક્ત પરિભ્રમણ, શ્વાસ, પાચન, કોષોનું સમારકામ વગેરે જેવા કામ કરવા માટે ઊર્જાની જરૂર પડે છે. આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ માટે શરીર દ્વારા જરૂરી ન્યૂનતમ ઊર્જાને BMR કહેવામાં આવે છે, જે વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ બદલાય છે.

    metabolism level

    તમે તમારા જીવનમાં એક અથવા બે લોકોનો સામનો કર્યો હશે જેઓ કોઈપણ સમયે કંઈપણ ખાય છે અને તેમ છતાં વજન વધતું નથી; આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે તેમનો ચયાપચયનો દર ઊંચો હોય છે, અને જે વ્યક્તિની ચયાપચયની ક્રિયા ધીમી હોય છે તે વજન વધારવાની વૃત્તિ ધરાવે છે. યોગ્ય ચયાપચય દર જાળવવો જરૂરી છે જેથી આપણે આપણા શરીરમાં મેટાબોલિક વિકૃતિઓને આમંત્રણ ન આપીએ અને સ્વસ્થ રહીએ. જો કે, ઉંમર, લિંગ અને આનુવંશિકતા જેવા પરિબળોને બદલી શકાતા નથી, પરંતુ ચયાપચયને સુધારવાની કેટલીક અન્ય રીતો છે:

    1. ભોજન અથવા નાસ્તો ક્યારેય છોડશો નહીં:

    સવારનો નાસ્તો અન્ય ભોજન કરતાં પૌષ્ટિક અને વધુ જરૂરી માનવામાં આવે છે. નાસ્તો છોડવો હાનિકારક હોઈ શકે છે કારણ કે તે તમારા ચયાપચયને ધીમું કરે છે. જ્યારે તમે ખવડાવતા નથી, ત્યારે તમે જે ચરબી દૂર કરવા માંગો છો તેને સાચવવા માટે મગજ શરીરના બાકીના ભાગમાં ઊર્જા-સંરક્ષિત સંદેશ મોકલે છે. જાગવાના એક કલાકની અંદર ખાવાથી મેટાબોલિક થર્મોજેનેસિસ ચમકે છે, જે ખોરાકને ઊર્જામાં ઢાંકી દે છે. બે સમયનું ભોજન ખાવાને બદલે 5 થી 6 નાનું ભોજન ખાવાથી ચયાપચયની ક્રિયામાં વધારો થશે અને આખો દિવસ એક ઊર્જાવાન રહેશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, જ્યારે વ્યક્તિ ચોક્કસ સમયાંતરે ભોજન ખાય છે, ત્યારે શરીર દ્વારા લોહીમાં શર્કરાનું સ્તર જાળવવામાં આવશે; તમારા ચયાપચયમાં કોઈપણ ઘટાડો તમારા સ્નાયુઓને ઊર્જા માટે બળતણ બનાવશે, જે થાક તરફ દોરી જશે. ઉપરાંત, દિવસની શરૂઆત કરવા માટે નાસ્તામાં પ્રોટીનનો સમાવેશ કરવાનો પ્રયાસ કરો. જો તમે વ્યસ્ત છો અને ભોજન છોડવા જઈ રહ્યા છો, તો મેટાબોલિઝમ જાળવવા માટે તમારી સાથે કેટલાક બદામ અથવા હેલ્ધી ફૂડ રાખો કારણ કે તે શરીરને ભૂખમરો સ્થિતિમાં મોકલવાને બદલે છે.

    2. પ્રોટીનનો વપરાશ:

    એનર્જી મેળવવા માટે પ્રોટીન એ એક મહાન સ્ત્રોત છે. જ્યારે તમે અન્ય પોષક તત્ત્વો કરતાં પ્રોટીનનો વધુ ઉપયોગ કરો છો, ત્યારે તમે ભરપૂર અનુભવ કરશો અને તમારી જાતને વધુ પડતું ખાવાથી બચાવશો. પ્રોટીનનું વધુ સેવન ચયાપચયમાં વધારો કરે છે, ભૂખમાં ઘટાડો કરે છે અને વજનને નિયંત્રિત કરતા ઘણા હોર્મોન્સમાં ફેરફાર કરે છે. આપણું શરીર ચરબી અથવા કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ કરતાં પ્રોટીનને પચાવવા માટે વધુ કેલરી વાપરે છે. આપણા લોહીના પ્રવાહમાં ઇન્સ્યુલિન સ્ત્રાવના ચક્ર, જે ચયાપચયને સુધારી શકે છે, તેને પ્રોટીન દ્વારા પણ મદદ મળે છે. આમ, પ્રોટીન સ્ત્રોતો જેમ કે માછલી, સફેદ ચિકન, ટોફુ, બદામ, બોસ્ટ, ઈંડા અને દૂધની બનાવટોનો રોજિંદા આહારમાં સમાવેશ કરો. જો કે, અતિશય પ્રોટીન કિડની માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે, તેથી વ્યક્તિએ શરીરના પ્રોટીન સ્તરથી વધુ ન હોવું જોઈએ. ઉપરાંત, કોઈપણ પ્રોટીન સપ્લિમેન્ટ લેતા પહેલા, તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.

    3. હાઇડ્રેટેડ રહો:

    તમારા શરીરમાં તમામ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ પાણી પર આધાર રાખે છે, જેમાં ચયાપચયનો સમાવેશ થાય છે. પાણી માત્ર શરીરમાંથી ઝેરી તત્વોને દૂર કરતું નથી પરંતુ કોષોને પોષક તત્ત્વો પ્રદાન કરતી વખતે શરીરના મેટાબોલિક રેટને પણ વધારે છે અને તેમને ઝેર અને મેટાબોલિક કચરો દૂર કરવા દે છે. જેમ જેમ હાઇડ્રેશન ઓછું થાય છે તેમ તેમ શરીરની ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાની અને શોષવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે. નિર્જલીકરણ કોષોના સંકોચન તરફ દોરી જાય છે, જે શરીરને મેટાબોલિક પ્રક્રિયાને ધીમું કરવા માટે સંકેત આપે છે, અને છેવટે, થોડી કેલરી બળી જશે. તેથી, મેટાબોલિક રેટ સુધારવા માટે, હાઇડ્રેશન જરૂરી છે. તે માટે,

    • દરરોજ ઓછામાં ઓછું 2 થી 2.5 L પાણી પીવો
    • પ્રવાહીનું સેવન વધારવું
    • પાણી વગર ક્યારેય બહાર ન જાવ

    4. આહારમાં ચયાપચયને વેગ આપતા ખોરાકનો સમાવેશ કરો:

    ખોરાક ચયાપચયને સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે – તે ઊર્જાનું સ્તર વધારે છે અને ચયાપચયને વધારવામાં મદદ કરે છે. કેટલાક ખોરાક જે ચયાપચયને વેગ આપે છે:

    • લીલા શાકભાજી: શરીરના મેટાબોલિક રેટને વધારવા માટે લીલા રંગનું લો. પાલક, બ્રોકોલી, ઘંટડી મરી, કઠોળ શરીરના મેટાબોલિક રેટને સુધારે છે અને ચરબી બર્ન કરે છે.
    • ડાર્ક ચોકલેટ: ડાર્ક ચોકલેટને મેટાબોલિક બૂસ્ટર ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં મોનોઅનસેચ્યુરેટેડ ચરબી હોય છે. 70% થી વધુ કોકો ધરાવતી ચોકલેટ શરીરને સક્રિય અને સ્વસ્થ રાખશે જ્યારે દરરોજ ડાર્ક ચોકલેટનો એક નાનો ટુકડો વ્યક્તિની સુખાકારી માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
    • ફળો: બેરી, નારંગી, દ્રાક્ષ, લીંબુ જેવા ફળો ચરબીનું ઝડપથી ચયાપચય કરે છે અને વજન ઘટાડવા સાથે ઊર્જા પૂરી પાડે છે.
    • બદામ અને બીજ: બદામ, અખરોટ અને ફ્લેક્સસીડ જેવા બદામ અને બીજ પ્રોટીનનો મોટો સ્ત્રોત છે, અને તેનો દૈનિક વપરાશ ચયાપચયમાં સુધારો કરે છે અને ઊર્જા પ્રદાન કરે છે.

    5. લીલી ચાની ચૂસકી લો:

    સંશોધન મુજબ, લીલી ચા 4 થી 5% ચયાપચયને વેગ આપે છે કારણ કે લીલી ચા સંગ્રહિત ચરબીને મુક્ત ફેટી એસિડમાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે અને ચરબી બર્ન કરી શકે છે. મેટાબોલિક રેટ સુધારવા માટે નાસ્તામાં ગ્રીન ટીનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. ઉપરાંત, ગ્રીન ટીમાં એન્ટીઓક્સીડેન્ટ હોય છે જે કોષોને થતા નુકસાનને અટકાવે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં સુધારો કરે છે.

    6. સક્રિય રહો:

    વ્યાયામ મેટાબોલિઝમ વધારવામાં મદદ કરે છે. દરરોજ 30 મિનિટ કે તેથી વધુ સમય માટે તીવ્ર કાર્ડિયાક કાર્ય કરો અને તેના પછી 2 કલાક સુધી મેટાબોલિઝમ વધી શકે છે. સ્નાયુનું વજન વધારવા માટે અઠવાડિયામાં 2-3 દિવસ પ્રતિરોધક કસરત કરો અને તેથી 24/7 વધુ કેલરી લેવા માટે બાકીના મેટાબોલિક રેટને વેગ આપો!

    7. ઓછો તણાવ અને સારી ઊંઘ લો:

    આપણા શરીરને યોગ્ય કાર્ય અને સુખાકારી જાળવવા માટે ઊંઘની જરૂર છે. ઊંઘની ખોટ મેટાબોલિઝમ પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે. જો વ્યક્તિને પૂરતી ઊંઘ ન મળે, તો ચયાપચયને નિયંત્રિત કરતા હોર્મોન્સ ખલેલ પહોંચાડે છે અને ચયાપચય ધીમી કરે છે. પરિણામે, વજનમાં વધારો થાય છે. ઉપરાંત, ઓછી ઊંઘ તણાવ તરફ દોરી જાય છે, જે ફરીથી ચયાપચયને ઘટાડે છે. વધુ પડતા તણાવને કારણે સ્ટ્રેસ હોર્મોન્સનો સંચય થાય છે, જે પાચન પ્રક્રિયાને ધીમી કરે છે. સંશોધન મુજબ, તણાવમાં શરીરને ભૂખ લાગે છે કારણ કે તેને તણાવ સામે લડવા માટે ઊર્જાની જરૂર હોય છે. આ ખાંડની તૃષ્ણા તરફ દોરી જાય છે અને છેવટે, બિનઆરોગ્યપ્રદ વજન વધે છે. તેથી, ચયાપચયને સુધારવા માટે, તણાવ વ્યવસ્થાપન અને સારી ઊંઘ જરૂરી છે. તેના માટે, વ્યક્તિએ ધ્યાન, યોગ, આરામ કરવાની કસરત વગેરેનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ.

    નિષ્કર્ષ:

    મેટાબોલિક રેટ હંમેશા ઉંમર, લિંગ અને જનીનો અનુસાર કામ કરે છે. જો કે, જીવનશૈલીમાં નાના ફેરફારો કરવા અને ઉપર દર્શાવેલ ટીપ્સને તમારી દિનચર્યામાં જોડવાથી તમારા ચયાપચયમાં સુધારો થઈ શકે છે અને તમારા શરીરને સ્વસ્થ રાખી શકાય છે. ઉચ્ચ ચયાપચય રાખવાથી વજન ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે જ્યારે તમને વધુ ઊર્જા મળે છે.

  • An Untreated Migraine Now Could Mean Chronic Migraines Later

    An Untreated Migraine Now Could Mean Chronic Migraines Later

    Chronic Migraines

    Intense, worsening headaches characterize migraine. It also shows symptoms such as nausea, vomiting, speech difficulty, numbness or tingling, and sensitivity to light and sound. Migraines can be hereditary and affect all ages. However, women are more prone to migraine than men. Sometimes migraines are considered simple headaches and not taken care of. This will eventually worsen the pain and make daily routine difficult to perform. So symptoms are needed to be understood to know whether it is migraine or just a headache. Symptoms of migraines may start one to two days before your problem. This is called the stage of the prodrome. Symptoms may include during this stage, including food cravings, exhaustion, weakness or low energy, constant yawning and hyperactivity, irritability, and neck rigidity. After this, headache along with Increased susceptibility to sound and light, nausea or vomiting, tiredness, dull pain on left or right or front or back, or temple region of your head.

    There is not any well-known cause of migraine. Most researchers believe that migraine is caused by abnormal changes in substance levels produced naturally in the brain. Increasing the levels of these substances can cause inflammation. The inflammation causes blood vessels in the brain to swell and press close nerves to cause pain. Migraine is usually episodic in starting; however, due to negligence, it becomes chronic in many people. The difference between these two is, episodic migraines stay for an hour or two and once gone, then take several weeks or even months to come. On the other hand, chronic migraines last more and take place more often. Not taking care of frequent headaches can cause migraine to worsen, resulting in five to six attacks per year, it turns into two attacks per month, lasting for 8 to 10 days. Thus, instead of ignoring migraine, one should see why it is happening and seek remedies for medication to prevent it from worsening. Here are the ways you should try treating migraine.

    1. Recognize the trigger factors and eliminate it:
    Most of the migraines occur due to trigger factors. If you can control the trigger factor, then 70 % of migraines can be avoided. Trigger factors can be anything food, lights, weather, sleep deprivation, strong smell, alcohol, hunger, and so on. The most common trigger factors are foods such as chocolates, cheese, food preservatives, fish, certain meats, nut butter, and onion.

    First of all, keep a migraine diary, and whenever you get migraine pain, write your schedule 2 to 3 days of pre-migraine schedule in it. This will help you to understand what triggers migraine as it varies from person to person. Once you find the trigger factor try to eliminate it. For example, many people who eat chocolates get migraine attacks, so avoid eating too many chocolates. Thus, the basic rule to prevent migraines is to identify and avoid triggering factors such as perfume or chocolate.

    2. Stress management:
    Stress and emotion can trigger a migraine headache. So it is essential to manage stress to avoid migraines. Migraine is linked to many different types of stress or intense emotions. Some of the most prominent examples are anxiety, excitement, tension, and shock. During strain, hormonal imbalance occurs such change triggers a headache. First, it looks like a tension headache, and then it turns into a migraine. Thus, stress management is necessary for daily life to keep migraines at bay. On should,
    • Have health food.
    • Get 30 minutes a day’s workout.
    • Try techniques of relaxation such as meditation.
    • Get enough sleep.
    • Take support from families and friends.
    • To ease your tension, smile and laugh.

    3. Stay hydrated:
    Drink lots of water to keep migraines away. Dehydration is not directly related to migraine, but it can cause headaches and having migraine issues will trigger the attacks. The brain will contract or shrink due to fluid losses temporarily when the body is dehydrated. This mechanism pulls the brain off the skull and causes pain and headache. This, eventually, will convert dehydration headache into a migraine. So, it is essential to stay hydrated.
    • Drink a minimum of 2.5 L water per day
    • Increase fluid intake which includes minerals
    • If you suffer from too much perspiration then increase fluid intake to 3 to 4 L.

    4. Be proactive:
    One of the easiest ways to deal with your migraine is to prevent it before it starts. If you know that a migraine might be in the forecast, try to stop it. When pain is too severe, make sure you take your prescription drugs or OTC drug. Do not just bear it and let it go on its own otherwise, it will worsen the situation.

    5. Consult your doctor:
    Many factors like menstruation, genes, age, some medications, weather change, menopause, are not avoidable. So, to prevent the migraine from such trigger factors, talk to your doctor. He will prescribe you medicine according to your symptoms and factors and take them exactly as prescribed. Also, he will advise some precautions, follow them religiously. Consult your doctor periodically. Take a migraine diary and show it to your doctor. Also, give a review on medication, whether it is helping in headache or not. Lastly, do not forget to ask about what to do if you miss a dose and how long you should take it.

    Conclusion
    Understanding and preventing your migraine causes, controlling your symptoms, following your doctor’s advice, and documenting any significant improvements as soon as they appear are usually the best outcome for people with migraines. Although migraine is untreatable, proper self-care and medication can help in relieving symptoms.

  • Pharma-Docs Nexus Deprives Poor of low-cost medicine: MedKart

    Pharma-Docs Nexus Deprives Poor of low-cost medicine: MedKart

    Poor of low-cost medicine image

    Ahmadabad, July 20, 2016: The unholy nexus between drug makers and doctors to prevent affordable generic medicines reaching poor is a blatant violation of Medical Council of India (MCI)’s directives and also against the Constitution, which guarantees citizen their right to access quality, safe and affordable medicines.

    According to an MCI notification, all registered medical professionals in India should write the generic or chemical names of drugs in their prescriptions and not the brand names. But how many doctors in our neighbourhood follow this practice religiously?

    “Medical practitioners, who are supposed to serve patients’ interests, are unfortunately aiding to fill the coffins of pharmaceutical companies who swamp their clinics and make doctors prescribe their costly drugs to gullible patients, denying them the cheaper generic alternatives. This leaves “no-medicine” for poor who can’t afford to buy branded drugs from chemists, who seldom keep generics owing to low demand and unprofitable margin,” says Ankur Agarwal, CEO of MedKart Pharmacy, which offers life-saving generic medicines to needy through physical and online outlets.

    The exorbitant prices of branded medicines and non-availability of affordable generic alternatives force poor patients to go without medicines thereby risking their lives. The vicious cycle continues to haunt them every time they fall sick, as in India a good 26 per cent go below poverty line in every hospitalization, says Ankur.

    There is, however, a silver lining in the otherwise dark side of the generic medicines market in India. People can still reach out to government health centres and hospitals to buy affordable medicines and treatment. But seeing the poor upkeep and quality of health services available across these places, people have no option but to depend on private clinics, hospitals or medical practitioners to get their illness treated. But, the branded medicines prescribed by doctors are out of bound for them who are invariably caught between the devil and the deep blue sea.

    However, there is an argument that even if doctors prescribe generic names, it is the pharmacists who are going to choose the medicine from a series of generic brands available with the same chemical formula. These drug stores can easily be influenced by manufacturers who want to popularize their version. Will this not put patients at serious health risk of getting substandard medicines?

    Though agreeing the possibility of druggists getting influenced by pharma companies, Ankur argues that such possibility can be nullified with the improved awareness among people on generic drugs and doctors pitching in to ensure that the store representatives offer the right medicine with correct combination as majority of neighborhood drug stores are associated with the nearby clinics or hospitals.

    The government should make suitable amendments in the existing laws to break the nexus between medical practitioners and drug makers, regulate druggists supplying generics and open up more Jan Aushadhi stores across India to provide low-cost and quality medicines to all, says Ankur, who has been spearheading a relentless campaign to spread the awareness on generic medicines among masses and medical fraternity.

    According to an ASSOCHAM study, the domestic generic drug market will worth USD 28 billion from the current USD 13 billion by 2020 registering over 16 per cent growth annually due to USFDA approvals to several Indian generic drugs and ending of patent to 21 drugs by 2019 which the domestic drug makers is likely to capitalize.

    About MedKart Pharmacy

    Medkart Pharmacy is a leading generic medicine store which guides patients to get low-cost and quality generic alternatives from the best pharmaceutical companies following international quality standards. In the last 18 months alone, MedKart has helped over 35000 patients to save over Rs 8 crore by switching to generics. The purpose of launching Medkart was not just to spread the idea and availability of generic drugs among people but also ignite a campaign against doctors who are forcing patients to buy the prescribed branded medicines. Medkart, which has an exhaustive list of medicines, also offers online support to find the most authentic generic medicine with complete details.

  • Importance of vitamin D beyond bone or the skeletal function

    Importance of vitamin D beyond bone or the skeletal function

    Importance of vitamin D image

    Like other vitamins, vitamin D is one of the essential nutrients that the body needs the most. However, the interesting point is that unlike other vitamins, vitamin D and vitamin K can be produced by the body. In fact, vitamin D is a hormone and not a vitamin; It is needed to absorb calcium from the intestines into the bloodstream. In response to the light, vitamin D is usually made in the skin and absorbed from food consumed. Then, this Vitamin D is converted into the active hormone called calcitriol in the liver and kidneys. This active vitamin D helps prevent calcium loss from the kidney, increases calcium absorption from food, and sends it into the bloodstream. Vitamin D affects bone cell function and is necessary for children and adults to grow new bones.

    However, vitamin D, which is known to maintain bones and homeostasis of calcium/phosphate, also has some extra-skeletal implications. Yes, vitamin D has a role beyond the bone. So, what other functions vitamin d performs in the human body? Why is it so essential to maintain adequate vitamin D in the body? Here are the different important roles of vitamin D.

    1. Hormonal balance

    Vitamin D plays an essential role in some hormone development or biological activity and may play a role in some form of hormone imbalance. A lack of vitamin D can affect the pituitary gland, a small hormone of your brain that generates a variety of hormones. As vitamin d regulates pituitary cell growth, it is beneficial to treat some pituitary tumors. Vitamin d also influences the secretion of hormones of parathyroid glands. Other than this, vitamin D also complements some female hormones, and such association plays a positive role in the prevention of hormonal imbalance. The essential female hormones, estrogen, and progesterone do not only interact with female reproductive organs but also help a woman’s wellbeing in other tissues around the body. Thus, vitamin d deficiency can create a significant amount of hormonal imbalance and havoc in the body.

    2. Immunity booster

    Vitamin D is essential to immunity, as vitamin D receptors are located in the body, including the immune cells. Many types of research have clearly demonstrated that the deficiency of vitamin D is part of the seasonal essence of cold and flu outbreaks – less sunshine means less vitamin D, resulting in lower immunity and more disease. But why vitamin D is the immunity booster? Why does it help to fight against infections? Because one of vitamin D’s essential functions is to help stimulate T cells, called the “killer cells” in the body. These T-cells recognize and kill foreign pathogens such as viruses, bacteria, and so on. This makes vitamin D particularly essential for maintaining a healthy immune system capable of combating foreign pathogens. Vitamin D can modulate the immune responses, which are innate and adaptive. Vitamin D deficiency is associated with greater autoimmunity and increased vulnerability to infection. Thus, to live a disease-free life, vitamin D is essential as it boosts immunity and fights against diseases.

    3. Manage mental health

    Vitamin D plays a significant role in good mental health. Low levels of vitamin D or hypovitaminosis D is linked with neuropsychiatric disorders. Low level of vitamin D is not only limited to a high amount of stress or depression but also responsible for Alzheimer’s disease, Parkinson’s disease, multiple sclerosis, epilepsy, schizophrenia, and autism. This happens because vitamin D is found in all parts of the brain, such as the cerebellum, thalamus, hypothalamus, basal ganglia, and hippocampus. Vitamin D is also associated with the regulation of the synthesis of the nerve growth factor. Therefore, low vitamin D affects mood, gives stress, or dull feelings. You must have encountered gloomy feelings or frustrations on rainy days or in winter when there is less daylight. It is not just by chance; it is vitamin D which affects wellbeing and happiness regularly.

    As mentioned above, vitamin D receptors are in many parts of the brain, including regions of the brain that are responsible for mood and behaviour, including depression. Thus, enough vitamin D is necessary to regulate brain functions properly and provide proper mental health.

    4. For muscle growth and function

    Vitamin D is also responsible for healthy muscle function and growth. Here, vitamin D receptors (VDR) and metabolites of vitamin D play a role. VDR is present in the skeletal muscles of the body. These receptors help in calcium binding to muscle cells and cause differentiation and proliferation of cells, leading to muscle growth.

    The second function is of the metabolites of vitamin D that enter muscle cells and affect the nucleus. When there, the metabolite of vitamin D increases the ability of the cell to contract. Since muscles function by contraction and relaxation, the ability of a muscle to contract is vital for its strength and response to external forces. This is how vitamin D participates in muscle function and growth.

    5. Gives good sleep

    Vitamin D is directly linked to the amount and quality of sleep you get because the vitamin D receptors are present in the sleep-regulating areas of the brain. Researchers suggest that vitamin D can affect your shut-eye by interacting with brain areas where sleep is regulated. These factors are responsible for good sleep, and if someone has vitamin D deficiency, then chances are high of sleep deprivation.

    On the other hand, vitamin D plays a key role in improving your immune system, and improved sleep quality can be supported by inflammation control.

    Wrapping up…

    Currently, more than half of the world’s population have vitamin D deficiency. This is a concern because your body uses vitamin D for every function in your body, from bone and teeth protection to immunity help.

    Also, vitamin D potentially protecting you from many conditions, such as high blood pressure, diabetes, cardiovascular disorders, autoimmune diseases, and carcinoma. So, vitamin d is not limited to skeletal function but has many other roles to perform to keep us healthy.

  • Winning the Complex World of Perception and Assumptions About Generic Medicines

    We all have different notions and perceptions that we can’t let go of. They live in our minds rent-free and influence every decision we make. The worst part is that we don’t even realize it. Because these perceptions are not formed overnight, they are a summation of things we learn as we grow up, life experiences, and opinions of those we emulate or respect.

    At Medkart, we battle preconceived notions every day. In India, high-quality medications are available and affordable for everyone. But the customer perception is poised against generic medicines. The ‘branded is better’ presumption makes people pay dearly.

    That is not to say that all human beings are presumptuous or that pre-set notions can never change. It’s all about educating the customer. Building awareness brings available options to light, and experiences based on informed decisions slowly break pre-set notions. That’s when we accept new perceptions in our minds.
    And that’s our job in the Indian pharma market – Awareness, Availability, and Acceptance
    We founded Medkart in 2014 with a vision to redefine the positioning of medicines. No one has tried to focus on generic medicines in pharmaceutical retail. Doctors prescribe branded medicines because they perceive them to be better, patients purchase branded medicines because they trust their doctors, and pharmacies supply medicines that sell. In the entire ecosystem, no one raises awareness about generics, educates patients about them, or makes any effort to reduce the sizes of medical bills in India.
    We are here with the mission to become a one-stop solution for generic medicines and a trusted name for Indian patients. A place where they can compare the prescribed medicine with other names in the market and buy what they can best afford.
    When medicine is created for the first time, the original manufacturer is awarded a patent. It could be three years or more. Only the original manufacturer may make and sell the medication during this time. They create a brand name and popularize the packaging, connect with doctors who treat the ailment in question and price the medication high enough to recover their costs. This product will forever be known as the ‘patented/research version’ of the medicine.
    When this patent expires, all other pharma manufacturers are free to produce this medication. These new versions are called ‘Generic.’ Generic medications can be priced significantly lower than branded medicines – as the manufacturer did not incur any research, manufacturing, or marketing expenses. But otherwise, these medicines are equally effective, WHO-GMP approved, and completely safe to use.
    For the patient who pops the pill – there is no difference.
    Doctors advocate branded medicines based on their perception, what their peers usually prescribe, and what they think patients find most acceptable. There is also a lack of conversation about generic medicines, so doctors rarely support their use. On the other side of the table, patients are unwilling to accept or even find out more about the options of medications available. Most patients are reluctant to educate themselves unless there’s an absolute crisis or need.
    And, of course, pharmaceutical manufacturers earn better by pushing branded medicines rather than generic ones. Their vested interests encourage misinformation and thrive in the lack of awareness.
    Changing these perceptions and assumptions against generic medication is an uphill battle. But we have just begun. When you step into a Medkart store, you meet qualified pharmacists and informed staff members trained to help customers understand the medicines they buy. Our protocol is to always discuss the patient’s different medication options compared to the prescribed brand. And most important, we give patients a chance to ask questions, touch and feel generic medicines, and dispel myths before they buy anything.
    Perhaps these efforts result that Medkart having 103+ stores spread across Gujarat and in Jaipur. More than seven lakh families keep buying generic medicines from Medkart stores. Almost five thousand doctors now buy generic medication for themselves from Medkart. Collectively, we have helped Indian pharma customers save more than 350 crore rupees in medical bills. And this is only the beginning.
    In developed nations, 85% of pharma customers prefer generic medicines. The adoption rate of generic medicines in India is around 4%. We cannot expect this to rise overnight, but through our groundwork, we aim to bring it to 50% or more. When the entire medical ecosystem initiates a conversation about generic medicines and their benefits, Medkart will lead the way as a pole bearer for generics in India.

    – Ankur Agarwal
    The author is an IIM alumnus and founder of Medkart Pharmacy. He strongly believes in sharing knowledge to help people choose better especially when it comes to medicine consumption. He talks passionately about generic medicines and entrepreneurship. You can follow him on (his LinkedIn profile)

  • શા માટે બ્રાન્ડેડ દવાઓ મોંઘી છે?

    વિવિધ કારણોસર બ્રાન્ડેડ દવાઓ જેનરિક દવાઓ કરતાં વધુ ખર્ચાળ હોઈ શકે છે:

    સંશોધન અને વિકાસ: નવી દવા વિકસાવવી એ એક જટિલ અને ખર્ચાળ પ્રક્રિયા છે. નવી દવાના સંશોધન અને વિકાસમાં ઘણા વર્ષો અને લાખો ડોલર લાગી શકે છે. બ્રાન્ડેડ દવાની ઊંચી કિંમતોના રૂપમાં આ ખર્ચ ઘણીવાર ગ્રાહકોને આપવામાં આવે છે.

    માર્કેટિંગ અને જાહેરાત: બ્રાન્ડેડ દવાઓમાં ઘણીવાર નોંધપાત્ર માર્કેટિંગ અને જાહેરાત બજેટ હોય છે, જે દવાની એકંદર કિંમતમાં પણ યોગદાન આપી શકે છે.

    પેટન્ટ: જ્યારે નવી દવા વિકસાવવામાં આવે છે, ત્યારે દવા વિકસાવનાર કંપનીને પેટન્ટ આપવામાં આવે છે. આ કંપનીને ચોક્કસ સમયગાળા માટે દવા વેચવાના વિશિષ્ટ અધિકારો આપે છે. એકવાર પેટન્ટની સમયસીમા સમાપ્ત થઈ જાય પછી, અન્ય કંપનીઓ દવાના જેનરિક વર્ઝનનું વેચાણ શરૂ કરી શકે છે, જે જેનરિક રીતે ઓછા ખર્ચાળ હોય છે.

    મર્યાદિત સ્પર્ધા: કેટલાક કિસ્સાઓમાં, બ્રાન્ડેડ દવા એ ચોક્કસ સ્થિતિ માટે ઉપલબ્ધ એકમાત્ર સારવાર વિકલ્પ હોઈ શકે છે, જે કંપનીને દવા માટે ઊંચી કિંમત નક્કી કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે.

    તમે મેડકાર્ટ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરી શકો છો અને તમારી આંગળીના ટેરવે સસ્તી દવાઓ શોધી શકો છો.

    વધુ જાણવા માટે જુઓ – https://youtube.com/shorts/Kop2tfT1G4I

  • ઘરે દવાની કિંમતની સરખામણી કેવી રીતે કરવી?

    તમે ઘરે દવાઓની કિંમતની તુલના કરી શકો તે ઘણી રીતો છે:

    ઓનલાઈન કિંમત સરખામણી ટૂલનો ઉપયોગ કરો: એવી ઘણી વેબસાઈટ અને એપ્સ છે જે તમને વિવિધ ફાર્મસીઓમાં દવાઓની કિંમતોની તુલના કરવાની મંજૂરી આપે છે. તમે www.medkart.in/blog ની મુલાકાત લઈ શકો છો અથવા મેડકાર્ટ ફાર્મસી એપ ડાઉનલોડ કરી શકો છો અને તમારી દવાઓની તુલના કરી શકો છો

    જેનરિક વિકલ્પોનો વિચાર કરો: જેનરિક દવાઓ બ્રાન્ડ-નામ દવાઓ કરતાં ઓછી ખર્ચાળ હોય છે, તેથી તમારા આરોગ્યસંભાળ પ્રદાતાને પૂછવું મદદરૂપ થઈ શકે છે કે શું તમને જોઈતી દવાઓ માટે જેનરિક વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે. ધ્યાનમાં રાખો કે જેનરિક દવાઓ જેનરિક રીતે સલામત અને અસરકારક ગણવામાં આવે છે, અને તે ઘણા લોકો માટે સસ્તું સારવાર વિકલ્પ હોઈ શકે છે. Medkart ફાર્મસીની મુલાકાત લો અથવા www.medkart.in/blog ની મુલાકાત લો અને ગુણવત્તાયુક્ત જેનરિક પર 85% સુધીનું ડિસ્કાઉન્ટ મેળવો.

    વધુ જાણવા માટે જુઓ- https://youtube.com/shorts/Kop2tfT1G4I 

  • स्क्रीन के उपयोग का शरीर और मन पर क्या प्रभाव पड़ता है?

    कुछ दशक पहले, अत्यधिक स्क्रीन उपयोग और सोशल मीडिया की लत ऐसे मुद्दे नहीं थे जो हमें परेशान करते थे। इंडियन पीडियाट्रिक्स में प्रकाशित एक स्टडीस में पाया गया कि 53% बच्चों ने एव्रेज प्रति दिन 2 घंटे से कम स्क्रीन समय देखने की सूचना दी। और लगभग 37% माता-पिता मानते हैं कि अत्यधिक मीडिया एक्सपोजर के कारण उनके बच्चों के व्यवहार, सामाजिक संपर्क, अकैडमिक प्रदर्शन और खाने की आदतों पर असर पड़ा है।

    हमें अत्यधिक स्क्रीन उपयोग के संकेतों और चेतावनी संकेतों की अवहेलना के खतरों के बारे में पता होना चाहिए क्योंकि हमारा डिजिटल-फर्स्ट समाज सीखने, काम करने और परिवार के साथ जुड़ने के लिए स्क्रीन पर निर्भर करता है।

    हम वर्तमान में एक वास्तविक दुनिया के प्रयोग में भाग ले रहे हैं कि स्क्रीन समय हमारे लिए कितना खराब है। नई उम्र की कई आदतें बच्चों में क्रोनिक बीमारी का कारण बन रही हैं ।

    अत्यधिक स्क्रीन उपयोग के चेतावनी संकेतों और लक्षणों की निम्नलिखित सूची में मानसिक और शारीरिक मैनीफेस्टेशन शामिल हैं।

    नींद की खराब गुणवत्ता

    स्क्रीन से नीली रोशनी के संपर्क में आने से हमारी नींद में खलल पड़ता है क्योंकि यह विशेष रूप से रात में हमारी सर्कैडियन लय को फेंक देता है। ब्लू लाइट का प्राथमिक सोर्स सूर्य है जो दिन के दौरान हमारे ध्यान के स्तर को नियंत्रित करता है। हालांकि, जब हम ब्लू लाइट के संपर्क में आते हैं, जब यह दिन का समय नहीं होता है, तो हमारे शरीर मेलाटोनिन को दबा देते हैं – एक हार्मोन जो नींद को नियंत्रित करता है। और हम रेस्टोरेटिव REM स्लीप से वंचित हैं। दूसरे शब्दों में, अडल्ट्स और बच्चों के लिए देर रात के स्क्रीन टाइम सेशन्स भी हमारे सिस्टम को कम मेलाटोनिन पैदा करने में भ्रमित करते हैं, जिससे हमारे लिए सोना मुश्किल हो जाता है।

    इसके अतिरिक्त, हमारे शरीर में इस सतर्क और जागृत अवस्था को बनाए रखने से तनाव हार्मोन कोर्टिसोल का रिलीस हो सकता है, जो शरीर में तनाव को बढ़ाता है। जैसे ही हम अपने इनबॉक्स और सोशल मीडिया खातों के डायबिटीज़ से स्क्रॉल करते हैं, हमारे दिमाग में इलैक्ट्रिकल एक्टिविटी गतिविधि तेज हो जाती है, जिससे हमारे शरीर और दिमाग को सोने के लिए शांत स्थिति में रखना मुश्किल हो जाता है।

    स्क्रीन टाइम के कुछ नकारात्मक प्रभाव यहां दिए गए हैं;

    ● मानसिक कोहरा

    ● कम एनर्जि का लैवल

    ● मानसिक समस्याएं

    ● ध्यान अवधि कम होना आदि।

    लंबी अवधि में दृष्टि क्षति

    स्टडीस की बढ़ती संख्या के अनुसार, मायोपिया और स्क्रीन उपयोग आपस में जुड़े हुए हैं। जबकि जिनैटिक्स निर्विवाद रूप से बच्चों और अडल्ट्स की दृष्टि को प्रभावित करती है, अन्य इररिफ़्यूटेबल फ़ैक्टर स्क्रीन के उपयोग और बाहर कम समय बिताने के बारे में चिंताएँ बढ़ाते हैं।

    शॉर्ट टर्म दृष्टि हानि और जलन

    जो कोई भी स्क्रीन के सामने बहुत समय बिताता है, उसे चिंतित होना चाहिए जब उनकी आंखें जलती हैं और सिरदर्द, बिगड़ा हुआ दृष्टि और हल्की संवेदनशीलता का ख्याल रखना चाहिए। लगभग तीन चौथाई कंप्यूटर उपयोगकर्ता कंप्यूटर विजन सिंड्रोम से पीड़ित हैं। स्क्रीन पर ध्यान केंद्रित करने पर, लोग 66% कम पलकें झपकाते हैं, जिससे सूखापन, लाली, आंखों में तनाव, धुंधली दृष्टि आदि के लक्षण दिखाई देते हैं।

    वजन और डायबिटीज़ में बढ़ाव

    बहुत लंबी अवधि के लिए, स्क्रीन समय बच्चों और अडल्ट्स दोनों में मोटापे से जुड़ा हुआ है। स्पष्ट कारण एक अधिक गतिहीन लाइफ स्टाइल है, लेकिन यह बहुत कम नींद लेने का भी परिणाम है, जो आपको भूखा और जंक फूड के लिए तरस सकता है। अत्यधिक गतिहीन होना डायबिटीज़ के विकास के उच्च जोखिम से जुड़ा हुआ है, और अत्यधिक स्क्रीन उपयोग अक्सर बैठने और आराम करने की स्थिति में रहता है।

    स्क्रीन टाइम के नकारात्मक परिणाम अधिक क्रोनिक बीमारियों को जोड़ सकते हैं। अत्यधिक बैठे रहने से मुस्कुलोस्केलेटल समस्याएं भी दर्द पैदा करके हमारे दैनिक स्वास्थ्य और आनंद को प्रभावित कर सकती हैं।

    लेकिन यह जीवन के एक गतिहीन तरीके से कहीं अधिक है। ज्यादातर स्थितियों में, स्क्रीन के समय में बढ़ोतरी का मतलब विज्ञापनों और डिजिटल मार्केटिंग सामग्री के लिए अधिक जोखिम है जो बुरी आदतों को प्रोत्साहित करता है। लोगों के बेहतर ज्ञान के बावजूद, इन चित्रों और संदेश के निरंतर संपर्क से मानव मानसिक स्थिति पर प्रभाव पड़ता है और खाने की प्राथमिकताएं और व्यवहार पैटर्न बदल सकते हैं। जैसे कि यह पर्याप्त नहीं था, स्क्रीन टाइम को कैंसर का एक द्वितीयक कारण माना जाता है क्योंकि वजन बढ़ना कम से कम 12 विभिन्न प्रकार के कैंसरसे जुड़ा होता है ।

    भावनात्मक स्व को गिरता है

    बहुत अधिक स्क्रीन समय के नकारात्मक प्रभाव आपके भावनात्मक स्व को नीचा दिखा सकते हैं। माता-पिता अक्सर अपने बच्चों को मनोरंजन के लिए या उन्हें बिज़ि रखने के लिए स्क्रीन का उपयोग करने देते हैं। भले ही कुछ मिनट अधिक नहीं हैं, यह तर्क देना सुरक्षित है कि हम सभी स्क्रीन का उपयोग उससे अधिक समय तक करते हैं।

    इस तरह की व्याकुलता से बच्चों के दूसरों के साथ जुड़ने की संभावना कम हो जाती है, जिससे पता चलता है कि स्क्रीन समय बच्चों के सामाजिक कौशल में गिरावट का कारण बन रहा है। उन्हें अडल्ट्स और उनके सहपाठियों के साथ जुड़ना और सोशियलाइज़ करना अधिक कठिन लगता है। लंबे समय में सामाजिक विकास में देरी हुई है।

    सामाजिक समस्याओं के साथ, स्क्रीन के शुरुआती संपर्क भावनात्मक परेशानियों और पारिवारिक समस्याओं से जुड़ा हुआ है। जो बच्चे भावनात्मक और सामाजिक रूप से कम सक्षम होते हैं वे महत्वपूर्ण विकासात्मक कौशल-निर्माण के अवसरों से वंचित रह जाते हैं।

    निष्कर्ष

    निदान के लिए अपने डॉक्टर से परामर्श करें यदि आप अनिद्रा, खराब अल्पकालिक स्मृति, चिंता, बिगड़ती दृष्टि, सिरदर्द, या मस्तिष्क कोहरे जैसे लक्षणों का अनुभव करते हैं। इस बीच, अपना दैनिक स्क्रीन समय छह घंटे तक रखें, सोने से कम से कम एक घंटा पहले सभी स्क्रीन से बचें और सप्ताहांत पर सोशल मीडिया का उपयोग करने से बचें। यदि आप तुरंत बेहतर महसूस करते हैं तो आप बता सकते हैं कि प्रदर्शन आपको स्पष्ट रूप से कैसे प्रभावित कर रहे हैं।

    ​Medkart.in या Medkart ऐप ( iOS और android ) पर विज़िट करते रहें, जो स्वास्थ्य और जीवन शैली से संबंधित फक्ट्स के लिए ज्ञान का एक अविश्वसनीय स्रोत है। यह उपयोगकर्ताओं को स्वस्थ जीवन जीने के लिए पोषण, जीवन शैली और समग्र कल्याण पर व्यापक जानकारी प्रदान करता है।

    मेडकार्ट ब्लॉग को सबस्क्राइब करें और जेनरिक दवाओं के बारे में जानकारी, बीमारियों का पता लगाने और अपने प्रियजनों के स्वास्थ्य के लिए सही उपाय करने के बारे में अपडेट रहें।

  • व्यायाम: नियमितता वरसेस तीव्रता, और क्या बेहतर काम करता है

    व्यायाम: नियमितता वरसेस तीव्रता, और क्या बेहतर काम करता है

    regular exercise in hindi

    इनएक्टिविटी सेहत की असली दुश्मन हो सकती है। यदि आप गतिहीन लाइफ स्टाइल का नेतृत्व करते हैं तो आपके शरीर की कार्य करने की क्षमता कम हो जाएगी। कई स्टडीस बताते हैं कि लंबे समय तक बैठना या लेटना अनहैल्थी है। दूसरी ओर, नियमित शारीरिक गतिविधि और व्यायाम के कई सकारात्मक स्वास्थ्य प्रभाव होते हैं जिन्हें नकारना मुश्किल है। व्यायाम सभी के लिए अच्छा है, चाहे उनकी उम्र या लिंग कुछ भी हो।

    TV देखना, कंप्यूटर का उपयोग करना, वीडियो गेम खेलना, छोटी दूरी की गाड़ी चलाना और पढ़ने, बातचीत करने या संगीत सुनने के लिए बैठना आम गतिहीन व्यवहार है। ऐसा माना जाता है कि यह व्यवहार आपके वजन बढ़ने और मोटे होने की संभावना को बढ़ाता है, साथ ही टाइप 2 डायबिटीज़, हृदय रोग और स्ट्रोक जैसी कुछ क्रोनिक स्थितियों में भी। नियमित व्यायाम के बहुत सारे लाभ हैं, विशेष रूप से नए जमाने की आदतों को रोकने में जिसके परिणामस्वरूप क्रोनिक बीमारियाँ होती हैं ।

    नियमित कसरत

    नियमित व्यायाम वे हैं जो आराम की गति से किए जाते हैं। नियमित व्यायाम के कुछ उदाहरणों में चलना, साइकिल चलाना, तैरना, रोइंग, योग, ताई ची और रेसिसटेन्स ट्रेनिंग शामिल हैं। ये व्यायाम ब्लड के फलो को बढ़ाते हैं, मसल्स की हानि को रोकते हैं और गिरने और चोट लगने के जोखिम को कम करते हैं।

    हालांकि कुछ वर्कआउट करने के सही तरीके में मास्टर हासिल करने में अधिक समय लगता है, लेकिन ऐसे वर्कआउट करें जो आपके शरीर के लिए कम से कम समस्या पैदा करते हों। चलने, साइकिल चलाने और योग जैसे सुरक्षित व्यायाम करने पर विचार करें। क्षति का खतरा न्यूनतम है, और जोड़ों पर प्रभाव न्यूनतम है। इनमें से कई गतिविधियों को बाहर कम लागत पर पूरा किया जा सकता है। इनमें से अधिकांश शौक आनंददायक हैं, इसलिए आप उनके साथ अधिक समय तक रहेंगे।

    आपको नियमित वर्कआउट का पालन करने की आवश्यकता क्यों है?

    यदि आप चोट से जूझ रहे हैं या सर्जरी से ठीक हो रहे हैं, तो व्यायाम कठिन लग सकता है, फिर भी व्यावहारिक रूप से कोई भी व्यक्ति अपने फिटनेस लैवल के लिए उपयुक्त व्यायाम का चयन कर सकता है। गतिविधि की तीव्रता को धीरे-धीरे बढ़ाएं क्योंकि आपको इसकी आदत हो जाती है। व्यायाम कार्यक्रम शुरू करने से पहले, यदि आप क्रोनिक बीमारियों से पीड़ित हैं तो अपने डॉक्टर से बात करें।

    उम्र बढ़ने के साथ आपको डायबिटीज़, आर्थेराइटिस, कैंसर, हृदय रोग, या अन्य क्रोनिक समस्याएं होने का खतरा अधिक होता है। इसलिए खुद को फिट और स्वस्थ रखने के लिए व्यायाम बहुत जरूरी है। व्यायाम करते समय परिश्रम और चोट के आसपास सावधानी बरतें। क्रोनिक बीमारियों के मैनेज और प्रेवेनशन के लिए कुछ व्यायाम सुरक्षित और सरल हैं। संतुलन और मसल्स की ताकत को बढ़ावा देने वाले व्यायाम धीरे-धीरे आपकी दिनचर्या का हिस्सा बन जाने चाहिए। सिफारिश के अनुसार प्रति सप्ताह कम से कम 150 मिनट की शारीरिक गतिविधि को पूरा करने का लक्ष्य रखें ।

    यहां तक कि अगर आपका स्वास्थ्य आपको जोरदार व्यायाम करने से रोकता है, तो लंबे समय तक ईनएक्टिविटी आपके शारीरिक और भावनात्मक कल्याण को हानि पहुँचाती है। कम तीव्रता वाला व्यायाम आपके आत्मविश्वास और दृष्टिकोण को बढ़ाते हुए आपको गतिमान बना सकता है। व्यायाम की कितनी भी मात्रा आपके डिमेंशिया, स्ट्रैस, डिप्रेशन और अल्ज़ाइमर रोग के डेव्लपमेंट के जोखिम को कम करती है।

    याद रखें, हृदय की समस्याओं वाले लोगों को वेटलिफ्टिंग और अन्य ज़ोरदार व्यायाम से बचना चाहिए। अधिकांश लोग कम तीव्रता वाले व्यायाम में सुरक्षित रूप से शामिल हो सकते हैं, लेकिन कोई नई गतिविधि शुरू करने से पहले आपको हमेशा अपने डॉक्टर से बात करनी चाहिए।

    उच्च तीव्रता वाले वर्कआउट

    उच्च तीव्रता आपकी अधिकतम हार्ट रेट (MHR; 40 वर्षीय के लिए हृदय गति 135 और 180 बीट प्रति मिनट के बीच होनी चाहिए) के 75 से 100% व्यायाम करने को संदर्भित करती है। भारी मूवमेंट के इस रूप में अक्सर संक्षिप्त, क्विक-बर्स्ट वर्कआउट शामिल होते हैं जिन्हें क्विक रिफ़्लेक्सेस की आवश्यकता होती है।

    आपको बहुत प्रयास करना चाहिए, जल्दी और जोर से सांस लेना, पसीना आना और बातचीत जारी रखने में असमर्थ होना। उदाहरण के लिए, आप सीढ़ियों से ऊपर और नीचे दौड़ रहे होंगे, रस्सी कूद रहे होंगे, HIIT (हाई-इंटेंसिटी इंटरवल ट्रेनिंग) में भाग ले रहे होंगे, सिंगल्स टेनिस खेल रहे होंगे, दौड़ रहे होंगे या 10 mph या उससे अधिक की गति से साइकिल चला रहे होंगे।

    अपनी पूरी क्षमता से काम करने से आपका शरीर मसल्स की ग्रोथ और फैट्स में कमी के लिए बेहतर प्रतिक्रिया देता है। यह मसल्स को बनाए रखने और शरीर की कोम्पोसीशन को बढ़ाने की भी एक शानदार स्ट्रेटजी है।

    intense exercise in hindiशारीरिक गतिविधि के लाभ

    व्यायाम और एनर्जि एक्स्पेंडिटर के बीच संबंध को समझना यह जानने के लिए आवश्यक है कि व्यायाम वजन घटाने को कैसे प्रभावित करता है। नियमित व्यायाम आपके मेटाबोलिस्म को गति देगा, जिससे आप अधिक कैलोरी जला सकते हैं और इष्टतम वजन बनाए रख सकते हैं या उस तक पहुंच सकते हैं।

    1. मानसिक थकान को कम करता है

    तनाव में कमी व्यायाम करने के सबसे महत्वपूर्ण फायदों में से एक है। आप नियमित शारीरिक गतिविधियों में शामिल होकर अपने मानसिक तनाव को नियंत्रित कर सकते हैं। नोरेपाइनफ्राइन, एक हार्मोन जो आपके मस्तिष्क की तनाव की प्रतिक्रिया को कम कर सकता है, जब आप व्यायाम करते हैं तो अधिक प्रचलित होता है। नियमित व्यायाम आपकी आत्माओं को ऊपर उठा सकता है, एनज़ाएटी और डिप्रेशन के आपके जोखिम को कम कर सकता है।

    2. एनर्जि लैवल को बढ़ा देता है

    प्रतिदिन व्यायाम करने से आपका एनर्जि लैवल बढ़ाया जा सकता है। एक अच्छी कसरत हार्मोन की ग्रोथ जारी करती है जो महत्वपूर्ण रूप से एनर्जि को बढ़ाती है और थकान से लड़ने में मदद करती है ताकि आप पूरे दिन अधिक सक्रिय और ताज़ा रह सकें। व्यायाम आपके सर्क्युलेटरी सिस्टम को अधिक प्रभावी ढंग से काम करने में मदद करता है और आपके टिशूस को न्यूट्रीएंट्स और ऑक्सीजन डिस्ट्रीब्यूट करता है।

    3. बेहतर नींद साइकल

    व्यायाम आपको बेहतर और लंबे समय तक सोने में मदद कर सकता है क्योंकि यह सुनिश्चित करके इनसोमनिया को रोकता है कि आप सोने से पहले ठीक से थके हुए हैं। आपकी बॉडी क्लॉक (एक आंतरिक बायोलोजिकल घड़ी जो 24 घंटे के साइकल में शरीर में कुछ प्रक्रियाओं को नियंत्रित करती है। यह आपके सोने-जागने के साइकल, एनर्जि लैवल, भूख, मेटाबोलिस्म और हार्मोन प्रॉडक्शन को नियंत्रित करती है।) सही ढंग से काम करती है, जिससे आपको पाचन और पाचन में मदद मिलती है। न्यूट्रीएंट्स का लाभ उठाना जो आप भोजन से खाते हैं। इसके अलावा, यह माना जाता है कि व्यायाम के दौरान बढ़ा हुआ शरीर का तापमान नींद की क्वालिटी को बढ़ाता है क्योंकि आप सोते समय इसे कम कर देते हैं।

    4. यह आपको बीमारियों से लड़ने में मदद करता है

    मृत्यु के दो प्रमुख कारण हृदय रोग और स्ट्रोक हैं। आप नियमित, मध्यम-तीव्रता वाले व्यायाम में शामिल होकर इन बीमारियों के डेव्लपमेंट के अपने जोखिम को कम कर सकते हैं। इसके अतिरिक्त, नियमित व्यायाम और कोलेस्ट्रॉल के लैवल को कम कर सकता है।

    व्यायाम हानिकारक ट्राइग्लिसराइड्स को कम करता है और हाइ-डैन्सिटि वाले लिपोप्रोटीन कोलेस्ट्रॉल, या अच्छे कोलेस्ट्रॉल को बढ़ाता है, जो हृदय रोग के जोखिम को कम करता है।

    शरीर और मस्तिष्क की कई बीमारियों और विकारों में अंतर्निहित कारण के रूप में सूजन हो सकती है। इंटरल्यूकिन -6 (एक साइटोकिन, जो व्हाइट ब्लड सेल्स द्वारा प्रोड्यूस्ड प्रोटीन है और इम्यून सिस्टम में सिग्नलिंग मॉलिक्यूल के रूप में कार्य करता है) और C-रिएक्टिव प्रोटीन सहित कई भड़काऊ संकेतक, जो कुछ विकारों से जुड़े हैं, व्यायाम से कम हो जाते हैं।

    व्यायाम पैनक्रीएटिक के कार्य में सुधार करता है और आपकी सेल्स में इंसुलिन संवेदनशीलता बढ़ाता है। यह आपके शरीर में चीनी की प्रक्रिया को बेहतर बनाने में मदद करता है और टाइप 2 डायबिटीज़ की शुरुआत में देरी करता है।

    सारांश

    एक स्वस्थ लाइफ स्टाइल का नेतृत्व करने के लिए नियमित रूप से व्यायाम करना एक अनिवार्य हिस्सा है। यह शारीरिक और मानसिक स्वास्थ्य को बेहतर बनाने और कई क्रोनिक बीमारियों के जोखिम को कम करने में मदद कर सकता है। यह मूड को बेहतर बनाने और तनाव और चिंता को कम करने में भी मदद कर सकता है।

    नियमित व्यायाम भी एनर्जि लैवल को बढ़ा सकता है और स्वस्थ वजन बनाए रखने में मदद करता है। इसलिए, सुनिश्चित करें कि आप व्यायाम को अपनी दिनचर्या का हिस्सा बना लें।

    अधिक जीवनशैली संबंधी लेखों के लिए मेडकार्ट ब्लॉग को फॉलो करें ।​